Duurzaamheid

Duurzaamheid en de milieuprestatie van gebouwen zijn actueel; niet alleen in de bouw, maar ook in de maatschappij. In de bouw zijn al veel positieve stappen gezet, maar er zullen ook nog veel stappen voorwaarts moeten worden gemaakt. Als leidende organisatie op het gebied van kwaliteit in de bouw heeft Stichting KOMO het thema 'duurzaamheid' vanzelfsprekend omarmd.

Kernwoorden zijn daarbij:

  1. Kwaliteit
  2. Hergebruik
  3. Energie en water
  4. Milieuprestaties van bouwwerken
  5. Reductie van faalkosten
  6. Kennisoverdracht
  7. Bescherming bodem, grond- en oppervlaktewater
  8. Gezondheid

Kwaliteit

Kwaliteit is voor Stichting KOMO de belangrijkste randvoorwaarde voor duurzaam bouwen. Een kwalitatief hoogwaardig bouwwerk vraagt om goede ontwerpen, goede materialen die op een juiste manier worden toegepast, een hoogwaardige installatie en uitvoering en een goede borging van de gehele bouwketen. Daarom bestaan voor alle facetten van de bouwketen KOMO-beoordelingsrichtlijnen en certificaten en/of attesten om de kwaliteit van deze individuele schakels te borgen. Ook worden al complete bouwdelen en bouwwerken onder het KOMO-keurmerk geleverd. Duurzaam bouwen is daarmee synoniem voor KOMO-gecertificeerd bouwen.

Hergebruik

KOMO onderkent het belang van hergebruik van bouwmaterialen aan het einde van de gebruiksduur van een bouwwerk. KOMO-certificatieregelingen, voor zover dat op dit moment technisch en kwalitatief mogelijk is, bieden daarom ruimte voor toepassing van gerecycled materiaal bij de productie van bouwstoffen en bouwwerken. Stichting KOMO probeert waar mogelijk eventuele barrières bij het gebruik van gerecycled materiaal weg te nemen. Vaak wil de afnemer en/of opdrachtgever bij de toepassing van secundaire bouwstoffen aanvullende zekerheid om het risico op ongewenste verontreinigen te voorkomen. KOMO certificaten zijn dan hét instrument om kwaliteit en zekerheid te borgen en het vertrouwen in gerecycled materiaal te verhogen. Een goed voorbeeld daarvan is beoordelingsrichtlijn 2506, 'Recycling granulaten voor toepassing in beton, grond- en wegenbouwwerken'. Mede dankzij deze KOMO-certificatieregeling is Nederland een van de koplopers in de toepassing van recyclinggranulaat.

Energie en water

Het spaarzaam en slim omgaan met energie en water en het gebruik van vernieuwbare energie in gebouwen is een belangrijke doelstelling van KOMO. Denk daarbij onder andere aan de certificatie van alle denkbare gevelelementen, glas en isolatiesystemen voor de gehele gebouwschil. Deze certificatiesystemen omvatten meestal duidelijke toepassingsinstructies, zodat de verwerker en opdrachtgever eenduidig worden geïnformeerd over het realiseren van een optimaal rendement. Voor de meeste van deze productgroepen (buitengevelisolatie, na-isolatie spouwmuren, dakbedekking en gevelelementen) is het mogelijk een KOMO-procesgecertificeerde installateur of verwerker in te schakelen. Door te kiezen voor een KOMO-gecertificeerde installateur of verwerker heeft de opdrachtgever de zekerheid dat de kwaliteit van de verwerking optimaal is geborgd. Dat is belangrijk omdat voor een optimaal rendement zowel kwalitatief hoogwaardige producten als een optimale verwerking cruciaal zijn. KOMO anticipeert ook op innovaties. Op dit moment zijn certificatieregelingen in ontwikkeling voor diverse zonne-energiesystemen, inclusief de (proces-)certificatie van de installatie. Met het oog op de installatiesector heeft KOMO zelfs het specifieke merk KOMO-Instal ontwikkeld. Onder dit merk worden zowel energie- als watertechnische installatiewerkzaamheden gecertificeerd. Hiermee hebben opdrachtgevers een ideaal handvat om kwalitatief hoogwaardige installateurs te selecteren en daarmee optimaal renderende installaties zeker te stellen. De energieprestatie van een gebouw moet op een juiste wijze worden bepaald als handvat voor de keuze van de verbeteracties. Ook de kwaliteit van de advisering van energieprestatiesadviseurs (EPA) wordt daarom middels een KOMO-certificaat geborgd. Deze certificatieregeling is een voorwaarde voor subsidieverlening. Zo zorgt KOMO ervoor dat de gehele keten van advies, productie en uitvoering optimaal kwalitatief is geborgd.

Milieuprestaties van gebouwen

De markt kent vele milieuverklaringen en certificaten. Deze verklaringen zijn doorgaans private initiatieven. De regelingen zijn niet geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie. KOMO kiest nadrukkelijk voor een betrouwbare objectieve aanpak en daarom voor de bepaling van de milieuprestatie van bouwwerken via de levenscyclusanalyse (LCA). Inmiddels is een geharmoniseerde bepalingsmethode voor milieuprestaties van gebouwen beschikbaar. De Nederlandse overheid werkt hard aan de implementatie van deze bepalingsmethode in het Bouwbesluit. In Europees verband wordt gewerkt aan een Europese standaard in de normcommissie CEN TC 350. Stichting KOMO kiest ervoor, bij voorkeur in samenspraak met stichting MRPI (MilieuRelevanteProductInformatie), om in de reguliere KOMO kwaliteitsverklaringen aan te sluiten op deze ontwikkelingen.

Reductie van faalkosten

Duurzaamheid omvat ook het reduceren van faalkosten. KOMO is ervan overtuigd dat faalkosten effectief kunnen worden verlaagd, door kennisoverdracht via de KOMO kwaliteitsverklaringen, door het gebruik van kwalitatief hoogwaardige KOMO-gecertificeerde producten en bouwdelen en door de inschakeling van kwalitatief hoogwaardige KOMO-gecertificeerde verwerkers en installateurs.

Kennisoverdracht

Duurzaamheid in de bouw vraagt om het transparant en eenvoudig ontsluiten van de beschikbare kennis. Zo kan elke schakel in de keten over alle noodzakelijk informatie beschikken om een optimale prestatie te leveren. KOMO kwaliteitsverklaringen en -beoordelingsrichtlijnen bevatten relevante informatie waarmee de bouwsector daadwerkelijk duurzaam kan bouwen. KOMO zal zich blijven inspannen om die kennis continu uit te breiden en te actualiseren, onder meer via deze website.

Bescherming bodem-, grond- en oppervlaktewater

Worden er eisen gesteld aan het uitlooggedrag (de emissie) van bouwproducten? Dan hebben opdrachtgevers in Nederland bij de keuze voor KOMO-gecertificeerde producten de zekerheid dat de producten continu worden getoetst aan het Besluit Bodemkwaliteit.

Gezondheid

Een gezond binnenmilieu is een belangrijk aandachtspunt van de overheid en bouwpartners. Met KOMO-gecertificeerde bouwproducten, KOMO-gecertificeerde EPA-adviseurs en KOMO-Instal gecertificeerde installateurs biedt KOMO alle handvatten om bouwwerken met een optimaal binnenmilieu te realiseren. Het belang van KOMO wordt ook benadrukt in de brochure die is voortgevloeid uit het 'Lenteakkoord', getiteld KopStaart Aanpak - Voor een gezonde kwaliteitsslag in de energiezuinige nieuwbouw van woningen. Download het volledige rapport

De markt over KOMO

Teus Zanen
Teus Zanen, AFNL We moeten toe naar een totaalcertificaat voor een gebouw