Wat houdt de CE-markering in?

De afkorting CE staat voor Conformité Européenne. Het is een Europees conformiteitsteken dat sinds 1 juli 2013 is gebaseerd op de Europese Verordening bouwproducten (Construction Products Regulation of CPR) die de Europese Richtlijn bouwproducten heeft vervangen. Bij het in de handel brengen van bouwproducten door een fabrikanten of leveranciers:

  • Moet het product van het CE-teken worden voorzien indien voor het betreffende product een Europese productnorm is geharmoniseerd, een overzicht van de geharmoniseerde normen staat op de website van de Europese Unie. Het CE-merk heeft alleen betrekking op de zaken die zijn geregeld in bijlage ZA van de betreffende norm.
  • Moet het product van het CE-teken worden voorzien indien door de producent vrijwillig voor het betreffende product een Europese Technische goedkeuring (European Technical Approval of ETA) is opgesteld op basis van een European Technical Assessment Guidline (ETAG). Het CE-teken heeft dan betrekking op de zaken die in de ETA zijn geregeld.
  • Mag niet van het CE-teken zijn voorzien indien het bovenstaande niet van toepassing is.

Voor producten waarvoor een geharmoniseerde Europese productnorm van toepassing is, is de betreffende leverancier verplicht om een prestatieverklaring (Declaration of Performance of DoP) opstellen en beschikbaar stellen aan de markt.

Met het CE-merk verklaart een fabrikant en/of leverancier de waarden weer van een (beperkt) aantal essentiële kenmerken van zijn product. In Bijlage ZA.1 van een geharmoniseerde Europese norm (hEN) staat vermeld welke essentiële kenmerken behoren tot de CE-markering en waarvoor verplicht een verklaring moet worden afgegeven. Deze essentiële kenmerken zijn gerelateerd aan de zeven fundamentele eisen, zoals gedefinieerd in de Europese Verordening bouwproducten. De Europese Commissie heeft per productgroep vastgesteld welke essentiële kenmerken in één of meerdere Europese lidstaten voor de regelgeving van belang zijn. Deze essentiële kenmerken zijn vastgelegd in mandaten en vormen de basis voor het opstellen van de bijbehorende hEN's. De uitwerking van een mandaat is te vinden in bijlage ZA van een geharmoniseerde Europese norm. Indien er geen geharmoniseerde Europese norm van toepassing is, dan is er geen verplichting tot CE-markering.

Volgens instructie van de Europese Commissie is in Annex ZA.1 van de meeste geharmoniseerde normen alleen de bepalingsmethode opgenomen van de essentiële kenmerken en geen eisen waaraan deze moeten voldoen. Het vaststellen van de betreffende eisen dienen de nationale overheden te doen in hun Bouwregelgeving. In Nederland zijn dergelijke eisen niet opgenomen in het Bouwbesluit.

Volgens artikel 4 lid 2 van de CPR mogen in andere informatiebronnen essentiële kenmerken worden opgenomen (verklaart), maar deze moeten dan zijn vermeld in de Prestatieverklaring (DoP) van het betreffende product en de verklaring mag niet in strijd zijn met de verklaring in de DoP.

KOMO+CE: dan is het goed

KOMO en CE zijn niet hetzelfde. De CE-markering is de basis voor de bepalingen van de prestatie van de essentiële  kenmerken zoals die zijn opgenomen in de prestatieverklaring (een fabrikant-eigen-verklaring). Het betreft alleen essentiële kenmerken zoals die zijn  opgenomen in bijlage ZA.1 van de betreffende geharmoniseerde norm. Deze kenmerken hebben een aansluiting met de fundamentele eisen voor bouwwerken. Een ander belangrijk verschil is dat deze fabrikant-eigen-verklaring geschreven is voor een beoogd gebruik, maar geen uitspraak doet over de daarvoor vereiste eigenschappen van het bouwproduct in zijn toepassing en of het bouwproduct daadwerkelijk geschikt is voor de betreffende toepassing in Nederland.

KOMO BRL'en geven de eisen waaraan producten moeten voldoen, deze eisen zijn gebaseerd op de vereisten  voor de toepassing(en) van het betreffende product. Ook wordt aangegeven welke voorwaarden van hiervoor van toepassing zijn.

M.a.w. een KOMO-certificaat met een bijbehorende DoP geven de zekerheid over de geschiktheid van een product voor zijn toepassing.

Geen kwaliteitseisen in een geharmoniseerde norm

In de bijlage ZA.1 van de meeste geharmoniseerde Europese productnormen zijn geen eisen opgenomen t.a.v. de waarde waaraan de essentiële productkenmerken moeten voldoen. KOMO productcertificaten zijn gebaseerd op KOMO beoordelingsrichtlijnen met eenduidige grenswaarden, toleranties en/of klassen die zijn toegesneden op de Nederlandse bouwpraktijk. Ook worden hierin uitspraken gedaan over alle kenmerken die voor de toepassing van belang zijn. Daarbij wordt de uitspraak gedaan door een onafhankelijke certificerende instelling.

In geharmoniseerde Europese normen kunnen ook bepalingsmethoden zijn opgenomen die niet zijn voorgeschreven in bijlage ZA.1 en dus niet behoren tot de CE-markering. In de KOMO beoordelingsrichtlijnen zijn deze overige bepalingsmethoden wel opgenomen voor zover deze van belang zijn voor de Nederlandse markt en de toepassing van het product, dat is een uitgangspunt van KOMO.

In de KOMO beoordelingsrichtlijnen is aangegeven welke essentiële kenmerken van belang zijn voor de Nederlandse markt en aan welke eis voor de beoogde toepassing moeten worden voldaan. Op basis van deze eisen wordt door KOMO aangegeven of het product geschikt is voor het beoogde gebruik. Daarmee ondersteunt KOMO de CE-markering en kunnen we met recht zeggen KOMO+CE… dan is het goed!

Wel of geen KOMO toepassen?

De prestatieverklaring (DoP) bij de CE-markering geeft op een uniforme wijze productinformatie weer. In het Bouwbesluit worden echter functionele eisen gesteld aan bouwwerken en/of bouwdelen. Daarvoor zal het product aan bepaalde eisen moeten voldoen. Het is dan ook niet mogelijk om direct aan te tonen dat een CE-gemarkeerd product geschikt is voor de beoogde toepassing. Hiervoor kan aanvullend onderzoek vereist zijn. Met een KOMO attest of attest-met-productcertificaat kan een producent of leverancier aantonen dat het product geschikt is voor het beoogde gebruik in het bouwwerk en/of bouwdeel indien aan de daarin opgenomen eisen wordt voldaan.

Op de milieukundige kenmerken zoals die zijn opgenomen in het Besluit bodemkwaliteit is CE-markering (nog) niet van toepassing. Deze kenmerken kunnen worden opgenomen in een KOMO productcertificaat, daarmee kan worden aangetoond dat het product voldoet aan de eisen van het Besluit bodemkwaliteit. De beoordeling en controle hiervan vindt altijd plaats door een certificerende instelling.

Tenslotte regelt KOMO de overige aspecten die marktpartijen (aannemers, opdrachtgevers en consumenten) belangrijk vinden, maar Europees niet geregeld zijn. Denk bijvoorbeeld aan eigenschappen in de toepassing, haaksheid, het wel of niet scheluw zijn, kleurechtheid en duurzaamheid. Daarnaast zijn er diverse bepalingen t.a.v. het kwaliteitssysteem om de zekerheid voor de afnemer te verhogen. De beoordeling en controle hiervan vindt altijd plaats door een certificerende instelling.

Van een KOMO productcertificaat mag worden verwachten dat de betreffende producten voldoen aan de relevante Nederlandse regelgeving. Anders gezegd:

KOMO productcertificaten kunnen aangeven dat de waarden van ‘essentiële’ kenmerken voldoen aan de daaraan te stellen eisen, maar kunnen deze ook vertalen naar de functionele eisen uit bijvoorbeeld het Bouwbesluit.

De toepasser en/of opdrachtgever mag en kan op deze beoordeling vertrouwen. Ook ondersteunt KOMO de specifieke bouwpraktijk en doet een uitspraak over de toepasbaarheid van een product in specifieke situaties.

Daarnaast geeft KOMO de voorwaarden voor de juiste uitvoering en verwerking weer. Maar bovenal geeft KOMO aan dat het product voldoet aan de prestaties die door private partijen (alle marktpartijen) relevant worden geacht.

Klik hier voor de meest gestelde vragen over KOMO en CE.

De markt over KOMO

Hans Ouwerkerk
Hans Ouwerkerk, Directeur Martens Kunststoffen De kwaliteitsborging in Nederland is van hoog niveau