Frequently Asked Questions CE-markering en KOMO-certificatie

Om internationale handelsbelemmeringen tegen te gaan heeft de Europese Unie regels opgesteld. Deze regels zijn vastgelegd in de Europese Verordening bouwproducten (Construction Products Regulation of kortweg CPR). In de CPR zijn regels opgenomen over de bepaling van kenmerken  van producten en hoe deze kenmerken gecommuniceerd moeten worden. Deze regels zijn van toepassing voor bedrijven die producten binnen de Europese Unie in de handel brengen. Deze regels zijn alleen van toepassing voor producten waarvoor een Europese productnorm is geharmoniseerd, m.a.w. waarvoor een hEN bestaat. De Europese Unie publiceert een lijst van deze hEN's.

In een hEN staat in 'Annex ZA' de verplichtingen welke een bedrijf vanwege de CPR heeft t.a.v. het betreffende product.  Voor deze bouwproducten staat, in de ‘Annex ZA’, welke product kenmerken, de essentiële kenmerken, bepaald mogen/moeten worden, hoe de interne kwaliteitsbewaking voor deze kenmerken moet worden geborgd en de wijze waarop deze kenmerken moeten worden gecommuniceerd in zijn prestatieverklaring (Declaration of Performance of kortweg DoP). Ook moet het betreffende bedrijf de beoogde toepassing vastleggen in de DoP.

Volgens art. 8 lid 3 van de CPR wordt met het CE-merk op het product verklaart dat het product voldoet aan de regels de regels van de CPR.

Volgens de regels van de CPR is een bedrijf dat een product in de handel brengt, zelf verantwoordelijk voor het bepalen en communiceren van de essentiële kenmerken. De betreffende bedrijven mogen zich laten bijstaan om in het kader van de CE-markering e.e.a. uit te voeren.

Volgens de regels van de Europese Unie is het aan de nationale overheden om eisen te stellen aan de essentiële kenmerken in hun bouwregelgeving. In Nederland is Bouwbesluit 2012 van toepassing voor bouwwerken, zowel bij nieuwbouw als verbouw. In Bouwbesluit 2012 worden eisen gesteld aan diverse prestaties van bouwwerken en/of bouwdelen, maar in het algemeen niet aan bouwproducten. In Nederland is een vertaalslag nodig van de eisen van het Bouwbesluit naar eisen waaraan een product voor de toepassing moet voldoen. Hierin wordt voorzien door de Beoordelingsrichtlijnen (BRL'en) van KOMO.

1. Welk deel van de KOMO systematiek is voor de CPR aangepast?

De aanpassingen betreffen alleen de certificaten voor bouwproducten. Attesten, Proces- en dienstencertificaten en managementsysteemcertificaten staan hier volledig buiten.

Het betreft alleen de certificaten van producten waarvoor CE-markering van toepassing is. Deze zijn vervangen door certificaten die voldoen aan de afspraken met de Nederlandse overheid. In deze productcertificaten zijn geen declaraties opgenomen van de zogenaamde essentiële kenmerken. Voor producten waarvoor CE-markering niet van toepassing is, is niets aangepast.

2. Loop ik als houder van een KOMO productcertificaat risico tijdens een inspectie door ILT (Inspectie Leefomgeving en Milieu)?

Nee.

Zoals gezegd, voor producten die niet CE-gemarkeerd hoeven te worden, verandert er überhaupt niets en daarvoor loopt u dus geen enkel risico als u over een KOMO productcertificaat en/of KOMO attest beschikt.

Voor de producten die wel CE-gemarkeerd moeten zijn, hebben de certificatie-instellingen productcertificaten verstrekt die voldoen aan de afspraken zoals die zijn gemaakt met de overheid.

3. Kan ik een boete krijgen vanwege een KOMO-label op mijn product?

Indien u beschikt over een correct KOMO productcertificaat zal u geen boete krijgen voor het KOMO-merk op een product. Het CE-teken dat u, indien van toepassing, zelf dient aan te brengen dient overigens wel duidelijk gescheiden te zijn van andere merktekens zoals het KOMO-merkteken. ILT ziet er op toe dat er geen sprake kan zijn van verwarring.

4. Wat houden die ‘wijzigingen in de KOMO productcertificaten in?

KOMO doet in haar productcertificaten van CE-gemarkeerde bouwproducten geen declaraties van de ‘essentiële kenmerken’ met de bijbehorende interne kwaliteitsbewakingvan van die kenmerken. De prestaties van deze essentiële kenmerken moeten worden verklaard in de prestatieverklaring (DoP) van de betreffende leverancier.

5. Wat houden die ‘wijzigingen’ in voor de KOMO attesten?

Een KOMO attest doet een uitspraak over de prestaties van een product in zijn toepassing in een bouwdeel en/of bouwsysteem. De attesten doen dus geen uitspraken over (essentiële) productkenmerken en staan daarom dan ook niet ter discussie.

6. Waarop controleert ILT?

ILT zal onder andere nagaan of voor het product een KOMO productcertificaat is afgegeven. Daarbij wordt nagegaan of in het betreffende productcertificaat geen uitspraken gedaan worden over de prestaties en interne kwaliteitsbewaking van de zogenaamde ‘essentiële kenmerken’. Deze prestaties dienen verklaard te worden in de Prestatieverklaring (DoP), die door de leverancier zelf opgesteld moet worden.

7. Wat zijn eigenlijk de verschillen tussen KOMO attesten en KOMO productcertificaten?

Voor een KOMO attest wordt een product, bouwdeel of bouwsysteem eenmalig beoordeeld op de prestaties in zijn toepassing. Daarbij worden zaken als de toepassingsvoorwaarden, detailleringen, verwerkings- en onderhoudsvoorschriften waaraan voldaan moet worden om deze prestatie te realiseren, eenduidig vastgelegd.

Vanwege de toepassing worden in attest ook eisen opgenomen waaraan de kenmerken van een product moeten voldoen, ook ten aanzien van essentiële kenmerken. De gebruiker/toepasser/klant zal vervolgens moeten nagaan of het product c.q. producten voor de vervaardiging van het betreffende bouwdeel of bouwwerk voldoen aan de gestelde eisen, bijvoorbeeld in een KOMO productcertificaat. Tevens dient nagegaan te worden of aan de toepassingsvoorwaarden zal worden voldaan. Indien niet aan de toepassingsvoorwaarden wordt voldaan, dan gelden de prestaties in het KOMO attest niet en zal men op een andere wijze de prestatie moeten aantonen. Op basis van een KOMO attest mogen producten, bouwdelen of bouwsystemen niet voorzien worden van het KOMO merkteken.

Vanwege een KOMO productcertificaat wordt bij voortduring het productieproces gecontroleerd waarbij nagegaan wordt of voldaan wordt aan de vastgelegde productspecificaties (behalve dus op het gebied van de essentiële kenmerken), waarmee zekerheid wordt gekregen dat het geleverde product voldoet aan de gevraagde specificaties en de prestaties levert die men van dit product mag verwachten.

Ook is het mogelijk om een attest en een productcertificaat te combineren tot een attest-met-productcertificaat.

8. Hoe weet ik dat ik als producent over de correct KOMO productcertificaat beschik?

Door de certificatie instellingen mogen geen productcertificaten worden verstrekt die in strijd zijn met de CPR. KOMO ziet erop toe dat géén strijdige productcertificaten worden verstrekt. U kunt er dus op vertrouwen dat u beschikt over een correct productcertificaat.

Op de KOMO website: www.komo.nl staat aangegeven voor welke beoordelingsrichtlijn CE-markering van toepassing is en het model van de bijbehorende certificaten. Mocht u niet beschikken over een KOMO certificaat die overeenstemt met de betreffende modellen, dan dient u contact op te nemen met uw certificerende instelling.

9. Waarom hebben verschillende branches afscheid genomen van de ‘erkenning’ in het kader van het Bouwbesluit 2012?

KOMO anticipeert  op de door minister Blok aangekondigde ‘Stelselherziening Bouwkwaliteit’. Bij deze stelselherziening zal de bouwtechnische toets bij de vergunningsaanvraag en de bouwplaats controle door het bevoegd gezag gaan vervallen. Na afloop van het bouwproces zal  aangetoond moeten worden dat het gerealiseerde bouwwerk voldoet aan de eisen van het Bouwbesluit. Hiervoor wordt een borging uitgevoerd door een private partij. De erkenning heeft betrekking op het bevoegd gezag.

Afhankelijk van het type bouwwerk zal daarvoor in de plaats een kwaliteitsborgingsinstrument voor de realisatie van het totale bouwwerk nodig zijn. KOMO heeft daarvoor een genieriek instrument beschikbaar. De kwaliteitsverklaringen voor de benodigde producten, bouwdelen en processen  zijn nodig voor de privaatrechtelijke borging van het bouwproject. Deze blijven een belangrijke instrument om de prestaties aan te tonen of te controleren. Hierbij is onafhankelijke externe controle een belangrijke randvoorwaarde voor de verzekerbaarheid. Vooruitlopend op de invoering van de Wet Kwaliteitsborging voor de bouw heeft KOMO dan ook besloten volledig privaat te gaan.

10. Kunnen KOMO beoordelingsrichtlijnen eisen blijven stellen aan ‘essentiële kenmerken’?

Ja. De Europese Verordening Bouwproducten richt zich op de bepalingsmethode voor de essentiële kenmerken van producten die in de handel worden gebracht. De Europese Verordening bouwproducten heeft geen betrekking op documenten van private partijen die de markt ondersteunen bij het specificeren van hun kwaliteitseisen en stelt geen grenswaarden aan de essentiële kenmerken.

11. Kunnen KOMO attesten als toepassingsvoorwaarden eisen stellen aan ‘essentiële kenmerken’?

Ja, in een attest moeten voorwaarden worden opgenomen waaronder de uitspraken in het attest geldig zijn.. De afnemer moet dus goed nagaan of de prestaties van het product in overeenstemming zijn met de benodigde producteisen om het KOMO attest geldig te laten zijn.

12. Wat moet een KOMO-certificaathouder doen om discussie met ILT te voorkomen?

Als het product niet CE-gemarkeerd is, hoeft de KOMO certificaathouder geen actie te ondernemen tot het moment dat zijn producten ook CE-gemarkeerd moeten worden. Wanneer dat wel het geval is dient de certificaathouder er voor te zorgen dat zijn Prestatieverklaring voldoet aan de eisen zoals opgenomen in de Verordening bouwproducten. In de Prestatieverklaring moeten/mogen waarden worden opgenomen van essentiële kenmerken.

Ook moet het CE-teken voldoende worden gescheiden van andere merktekens en aanduidingen en moet deze voldoen aan de eisen van de CPR.

De markt over KOMO

Hans Ouwerkerk
Hans Ouwerkerk, Directeur Martens Kunststoffen De kwaliteitsborging in Nederland is van hoog niveau